Repository of Research and Investigative Information

Repository of Research and Investigative Information

Hormozgan University of Medical Sciences

Research project #1802

(2014) بررسي کيفيت شيميايي آب هاي معدني بطري شده موجود در سطح شهر بندرعباس. completed.

[img] Text
MINERAL WATER.doc
Restricted to Registered users only

Download (333kB)

Persian Abstract

تأثير حيات‌بخش آب بر روي توسعه و زندگي از يك سو و افزايش جمعيت و رشد مصارف كشاورزي، خانگي و صنعتي و كمبود اين ماده حياتي در كشورهاي خشك و نيمه‌خشك (مثل ايران) از سوي ديگر سبب شده است تا استفاده بهينه از آب در مصارف مختلف شرب، بهداشت و كشاورزي دغدغه بسياري از سياستگذاران و مجريان بخش آب كشور باشد و استفاده از آب بسته‌بندي شده به عنوان يك راهكار جدي در توزيع عادلانه و بهداشتي آب مورد توجه قرار گيرد. طبق گزارش انجمن بين المللي آب معدني، امروزه بيش از سه هزار برند آب معدني بسته بندي شده در سرتاسر جهان توليد و به فروش مي رسد. تقاضاي زياد باعث شده تقريبا هر روز يک برند جديد آب معدني متولد شود. طبق تعريف انجمن بين المللي آب معدني، آبي که کل مواد محلول در آن حداقل 250 بخش در ميليون (ppm) باشد مي تواند جزو گروه آبهاي معدني دسته بندي شود. آب معدني مي بايستي در محل ظهور خود در سطح زمين مقدار ثابت و يا نسبت متناسبي از مواد معدني يا عناصر نادر خاکي را بهمراه داشته باشد. هيچ نوع ماده معدني نبايد به اين آبها افزوده شود. طبق استاندارد شماره 108 آبهاي معدني که در سال 1981 در سطح جهاني پذيرفته شد آب معدني طبيعي به دلايل زير از ديگر آبهاي معمولي قابل تشخيص است (International Bottled Water Association): الف- آب معدني محتوي معين و نسبت متناسبي از نمکهاي معدني مشخص، عناصر کمياب و ديگر اجزا تشکيل دهنده را در خود دارد. ب- اين آب بطور مستقيم يا بوسيله حفاري از منابع آب زير زميني در دسترس قرار مي گيرد و بايستي تمامي اقدامات ايمني احتمالي براي جلوگيري از آلودگي محيطي يا ورود مواد خارجي از محيط اطراف به درون آب لحاظ شود تا اينکه کيفيت فيزيکي و شيميايي آب معدني طبيعي حفظ شود. ج- بجز در نوسانات اندک طبيعي ترکيب آب معدني، دبي خروجي و دماي آب مي بايستي پايدار باشد. د- آب معدني بايستي تحت شرايطي جمع آوري و بسته بندي گردد که خلوص ميکروبيولوژي و ترکيب شيميايي اجزا اصلي آن بطور کامل حفظ شود. ه-آب معدني بايستي در نزديکي محل ظهور خود در سطح زمين با اقدامات احتياطي بهداشتي بسته بندي شود. کيفيت آب هاي معدني هم از ديدگاه سلامت محصول و هم اثرات شفابخشي آن مورد توجه قرار مي گيرد. سلامت محصول به اين معناست که مصرف آب معدني سلامت فرد را مختل نکند (Selinus 2005). به منظور روشن شدن ارتباط اثرات شفا بخشي آب معدني با ترکيب شيميايي آن و بمنظور روشن ساختن ضرورت انجام اين تحقيق در زير به چندين مورد که از اولين مقررات اوليه آبهاي نوشيدني گرفته شده است اشاره مي کنيم: در بدن انسان آلودگي آب شرب به نيترات خيلي زياد توانايي حمل اکسيژن توسط خون را کاهش مي دهد. منيزيم براي تنظيم انقباضات ماهيچه اي و ارسال تکانهاي عصبي ضروري است و آنزيم هاي توليد کننده انرژي را فعال مي کند. از فوايد کلسيم مي توان به پايداري ساختمان استخوان، دندان و ديواره غشا سلولها، اطمينان از ارسال صحيح تکانهاي عصبي و ماهيچه اي و جلوگيري از لخته شدن خون اشاده کرد. فشار آب بين سلولها بوسيله پتاسيم تنظيم مي شود. پتاسيم نقش مهمي در انقباض ماهيچه ها، تشکيل و هدايت ضربانها قلب دارد. متابوليسم قلب بوسيله سديم تحت تاثير قرار مي گيرد زيرا موجب انقباض عادي آن مي گردد. سولفات با اتصال سديم و منيزيم در روده ها موجب تحريک حرکات حلقوي روده مي گردد. بيکربنات به حفظ تعادل pH بدن کمک مي کند(Selinus, 2005). با توجه به محدوديت منابع آب آشاميدني و همچنين كيفيت نامطلوب آب لوله كشي شهر بندرعباس، اهميت بررسي موضوع ارزيابي کيفيت آبهاي معدني بطري شده در آن دو چندان مي شود، چرا كه مردم در موارد بي شماري به اين نوع آب ها روي مي آورند. طبق مشاهدات عيني در شهر بندرعباس مصرف آب معدني تقريبا فرا گير شده است. از طرفي با مراجعه به فروشگاههاي سطح شهر با انواع فراواني آب معدني روبرو مي شويم. اين محصولات کم و بيش داراي برچسب مي باشند و اطلاعاتي را از طريق اين برچسبها ارائه مي کنند که عمدتا ترکيب شيميايي را بيان مي کنند. مساله مهم صحت اين اطلاعات است. براي روشن شدن اين موضوع نگاهي اجمالي به برخي از تحقيقات انجام شده قبلي در ساير شهرهاي کشورمان خواهيم داشت. در سال 1385 در همدان 17 نوع آب معدني ارزيابي شد و نتايج نشان داد که علاوه بر اينکه اطلاعات درج شده بر روي برچسب بطريها با نتايج اناليز مغاير مي باشد، ميزان کلسيم و PH انها از حد استاندارد فراتر است (Samadi et al., 2009). در شهر تهران مطالعه 6 نوع آب معدني نشان داد که ميزان نيترات آنها در حد استاندارد است Jahed Khaniki et al., 2008) اما در مطالعه ديگري آلودگي باکتريولوژيک در نيمي از آنها مشاهده گرديد (Malekpour, 2008). در بيرجند در سال 1385 بررسيها نشان داد که ميزان سديم و پتاسيم در تمامي موارد خارج از محدوده استاندارد است و ميزان نيترات در بيشتر از نيمي از نمونه ها با استانداردهاي موجود متفاوت است (Khodadady et al., 2007). مطالعات انجام شده در شهر قم در سال 1385 مشخص ساخت مقدار منيزيم در نمونه فردوس بيشتر از مقدار حداكثر مجاز بوده است و در ساير نمونه ها كمتر از مقدار استاندارد بوده است. همچنين مقدار كلرور تمام نمونه ها كمتر از حداكثر مجاز است (ياري و همکاران، 1386). طبق مطالعات زند وکيلي و همکاران در سال 1384 از سال 81 تا سال 83 كيفيت فيزيكي وشيميايي آب هاي معدني ( بسته بندي شده ) ايران كاهش يافته است. مطالعات نارويي در منطقه بلوچستان در سال 1387 نشان داد ميزان فلوئورو نيترات به ترتيب 92% و 100% با استاندارد ملي ايران مغايرت داشت. ميزان سختي كل ، 100% با استاندارد ملي مطابقت داشت. كلرور و سولفات ، به ترتيب 96% و 92% با استاندارد ملي مطابقت داشت. مطالعات انجام شده در شهر ياسوج ( رضايي و همکاران 1390) نشان داد که هر چند ميانگين غلظت پارامترها ي اندازه گيري شده در محدوده استاندارد بوده است، ولي در اکثر موارد اختلاف قابل توجهي بين مقادير اندازه گيري شده با مقادير ذکر شده روي برچسب وجود داشت. پور اسلامي و همکاران 1387نشان دادند با توجه به درجه حرارت شهر کرمان متوسط فلورايد آبهاي آشاميدني شهر از حد مطلوب براي مقاوم سازي ميناي دندانها کمتر است. از آنجاييکه تاکنون در شهر بندرعباس که به نوعي جولانگاه انواع آب معدني ها مي باشد مطالعات جامعي در اين زمينه انجام نشده است لذا ضروري است تا با انجام اين تحقيق، کيفيت آب هاي معدني بسته بندي شده ارزيابي شود و يقينا اطلاع مسولين استاني از نتايج اين تحقيق در حفظ سلامت شهروندان کمک شاياني خواهد نمود.

Title

Survey on the chemical quality of mineral bottled waters in Bandar Abbas

Item Type: Research project
Subjects: biochemistry
Divisions: Research Vice-Chancellor Department > Food Health Research Center
Depositing User: مركز تحقيقات سلامت مواد غذایی
URI: http://eprints.hums.ac.ir/id/eprint/1802

Actions (login required)

View Item View Item